建築士 (KENCHIKUSHI) CẤP 1 & CẤP 2 – TỶ LỆ ĐỖ VÀ CƠ HỘI THỰC TẾ

Nếu bạn là kỹ sư xây dựng hoặc kiến trúc sư đang làm việc tại Nhật, chắc hẳn bạn từng nghe câu: “Lấy được 一級建築士 là bước ngoặt lớn trong sự nghiệp.”

Điều này hoàn toàn có cơ sở. Tuy nhiên, có một thực tế từ dữ liệu chính thức thì cứ 100 người dự thi cấp 1, trung bình chỉ khoảng 11 người đạt kết quả đỗ.

Dưới đây là tổng hợp số liệu công khai từ Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản (MLIT) và Trung tâm JAEIC để bạn có góc nhìn thực tế nhất.

建築士 LÀ GÌ VÀ PHẠM VI HÀNH NGHỀ RA SAO?

建築士 là giấy phép hành nghề quốc gia do Nhà nước Nhật cấp, cho phép người sở hữu đứng tên Thiết kế (設計) và Giám sát thi công (工事監理).

Theo quy định pháp luật Nhật Bản:

・Đây là nghề độc quyền hành nghề (業務独占資格) ➡ không có chứng chỉ mà ký bản vẽ thiết kế là vi phạm luật.

・Đồng thời là độc quyền danh xưng (名称独占資格) ➡ chỉ người được cấp bằng mới được tự gọi mình là 建築士.

Phạm vi công việc theo quy định mới nhất:

・Công trình gỗ ≤ 100㎡ hoặc kết cấu khác ≤ 30㎡: Không bắt buộc cần chứng chỉ.

・ Công trình gỗ 100㎡ – 300㎡: Cấp 1, Cấp 2 hoặc 木造建築士 đều có thể đảm nhận.

・ Công trình không phải gỗ 30㎡ – 300㎡: Cấp 1 hoặc Cấp 2 đảm nhận.

・ Công trình không phải gỗ > 300㎡, hoặc cao > 16m, hoặc từ 4 tầng trở lên: Bắt buộc phải là 一級建築士 (Cấp 1).

Điểm đáng chú ý:

Quy định sửa đổi đã mở rộng phạm vi công trình cho Cấp 2 (cho phép tính toán kết cấu đơn giản cho nhà đến 3 tầng, cao đến 16m). Cấp 2 hiện xử lý được hầu hết nhà ở dân dụng, chung cư thấp tầng và cửa hàng địa phương. Do đó, nhu cầu tuyển dụng 二級建築士 trên thị trường đang tăng rõ rệt.

TỶ LỆ ĐỖ THỰC TẾ TRONG 5 NĂM GẦN NHẤT

Kỳ thi gồm 2 vòng độc lập: Thi viết trắc nghiệm (学科) và Thi vẽ tay theo đề bài (設計製図).

一級建築士 (Cấp 1): Tỷ lệ đỗ tổng hợp (vượt qua cả 2 vòng trong năm) dao động quanh mức 8,8% – 11,4%.

Riêng năm 2025, trong tổng số 35.127 thí sinh dự thi thực tế, có 3.988 người đỗ (đạt 11,4%).

二級建築士 (Cấp 2): Tỷ lệ đỗ tổng hợp duy trì ổn định ở mức 21,8% – 23,6% (trung bình cứ 4 đến 5 người thi thì có 1 người đỗ).

Chi tiết về bài thi vẽ (設計製図):

Bài thi được chấm theo 4 hạng (hạng I đến IV), trong đó chỉ khi đạt hạng I mới coi là đỗ. Thống kê kỳ thi Cấp 1 cho thấy có đến 53,7% bài thi bị xếp hạng III (không đạt do thiếu hụt kiến thức/kỹ năng cơ bản). Quá nửa số người trượt không phải vì nét vẽ chưa đẹp, mà do đọc sai yêu cầu đề bài hoặc vi phạm quy chuẩn thiết kế.

ĐIỀU KIỆN DỰ THI VÀ CỬA RỘNG CHO BẰNG CẤP VIỆT NAM

Từ năm 2020, quy trình dự thi tại Nhật đã linh hoạt hơn: Thí sinh được phép thi trước, sau đó tích lũy và nộp hồ sơ kinh nghiệm thực tế (実務経験) để nhận bằng sau.

Đối với 二級建築士 (Cấp 2):

・Tốt nghiệp Đại học/Senmon chuyên ngành có các môn học được chỉ định (指定科目).
・Hoặc bằng Đại học Việt Nam được thẩm định tương đương.
・Hoặc có từ 7 năm kinh nghiệm làm việc thực tế (建築実務): Trường hợp này không yêu cầu bằng cấp đúng ngành.

Đối với 一級建築士 (Cấp 1):

Thí sinh đã có bằng 二級建築士 đủ điều kiện đăng ký thi Cấp 1 ngay. Thống kê cho thấy 18,4% số người đỗ Cấp 1 đến từ lộ trình lấy bằng Cấp 2 trước.

BA LƯU Ý HỒ SƠ QUAN TRỌNG DÀNH CHO KỸ SƯ VIỆT NAM

• Thẩm định bằng cấp:

➡ Cần tự dịch đề cương môn học chi tiết sang tiếng Nhật để nộp JAEIC. Kênh tư vấn mở từ tháng 8 đến tháng 1 năm sau. Hãy thực hiện từ tháng 8 để tránh sát hạn đăng ký chính thức vào tháng 4.

• Tận dụng kinh nghiệm tại Việt Nam:

➡ Thời gian làm công tác thiết kế tại các công ty ở Việt Nam vẫn được tính vào thời gian kinh nghiệm thực tế (cần lập bản chứng nhận có chữ ký đại diện doanh nghiệp).

• Quy chế thi mới:

➡ Thí sinh được phép mang sách luật (法令集) vào cả phòng thi Thiết kế bản vẽ (設計製図) cho cả Cấp 1 và Cấp 2. Điều này giảm bớt gánh nặng học thuộc lòng điều luật bằng tiếng Nhật.

MỨC THU NHẬP THEO BÁO CÁO CHÍNH THỨC

Theo Khảo sát Cơ cấu Tiền lương của Bộ Lao động Nhật Bản:

• Mức lương bình quân nhóm nghề Kỹ thuật kiến trúc (建築技術者) đạt khoảng 642万 JPY/năm (tuổi trung bình 43,6).

• Nhóm nghề Thiết kế kiến trúc (建築設計技術者) đạt bình quân 632,8万 JPY/năm.

Lưu ý: Mức phụ cấp bằng cấp (資格手当) do từng doanh nghiệp tự quyết định. Giá trị lớn nhất của tấm bằng là mở ra quyền hạn đứng tên dự án và cơ hội đảm nhận các vị trí quản lý chuyên môn.

LỘ TRÌNH CHINH PHỤC THỰC TẾ

・ Bước 1: Nộp hồ sơ thẩm định bằng cấp với JAEIC từ tháng 8 (hoặc tích lũy đủ 7 năm kinh nghiệm nếu học trái ngành).

・Bước 2: Ưu tiên thi lấy bằng 二級建築士 trước để đạt tỷ lệ thành công cao hơn, sau đó dùng bằng Cấp 2 làm điều kiện thi tiếp Cấp 1.

・Bước 3: Chia kỳ thi làm 2 giai đoạn. Năm đầu tập trung toàn lực cho phần Lý thuyết (学科). Khi đỗ phần này, kết quả sẽ được bảo lưu cho 2 lần thi vẽ tiếp theo trong vòng 4 năm.

・ Bước 4: Phần thi Vẽ tay (設計製図) nên tìm người có chuyên môn hoặc trung tâm uy tín hỗ trợ sửa bài trực tiếp để phát hiện các lỗi sai quy chuẩn.

𝐋𝐢̣𝐜𝐡 𝐭𝐡𝐢 𝐭𝐡𝐚𝐦 𝐤𝐡𝐚̉𝐨:

• 二級建築士: Thi Lý thuyết vào đầu tháng 7, thi Vẽ vào giữa tháng 9.
• 一級建築士: Thi Vẽ vào giữa tháng 10.

(Thông tin tổng hợp mang tính chất chia sẻ kiến thức chuyên môn. Thủ tục thẩm định hồ sơ có thể thay đổi tùy theo từng trường hợp cụ thể, ứng viên nên xác nhận trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền trước khi thực hiện).

お問い合わせ

📞 お電話: 03-5936-1378
📩 メール: info@hanabi-group.com
🌐 Website: https://hanabi-group.com/